ભાઈ

Home » Gujarati to Gujarati Translation » ભાઈ

વ્યાકરણ :

પું○

વ્યુત્પત્તિ :

અર્થ :

એક જ માતા પિતા કે પિતાના પુત્રો એકબીજાને પરસ્પર, ભ્રાતા, બંધુ, બાંધવ. (૨) કાકા કાકી, મામા મામી, માસા માસી, ફોઈ ફુઆના પુત્રો એકબીજાને. (૩) લગભગ સમાન વયનો કોઈ પણ પુરુષ એકબીજાને માટે સંબોધે એ. (૪) કાંઈક માનના ભાવે વિશેષ નામોને અંતે આવતો અનુગ જેવો શબ્દ (ઘરમાં કાકા, ફોઈઓ વગેરે હોય અને ભાઈ યા નાના ભાઈ ને ‘ભાઈ’ કહેતાં હોય તો એનાં સંતાન પણ પિતાને ‘ભાઈ’ કહેવાનો પણ રિવાજ છે.)

Showing Results from :

ક્રમાંક	વ્યુત્પત્તિ	વ્યાકરણ	અર્થ
1		પું○	એક જ માતા પિતા કે પિતાના પુત્રો એકબીજાને પરસ્પર, ભ્રાતા, બંધુ, બાંધવ. (૨) કાકા કાકી, મામા મામી, માસા માસી, ફોઈ ફુઆના પુત્રો એકબીજાને. (૩) લગભગ સમાન વયનો કોઈ પણ પુરુષ એકબીજાને માટે સંબોધે એ. (૪) કાંઈક માનના ભાવે વિશેષ નામોને અંતે આવતો અનુગ જેવો શબ્દ (ઘરમાં કાકા, ફોઈઓ વગેરે હોય અને ભાઈ યા નાના ભાઈ ને ‘ભાઈ’ કહેતાં હોય તો એનાં સંતાન પણ પિતાને ‘ભાઈ’ કહેવાનો પણ રિવાજ છે.)

ક્રમાંક	વ્યુત્પત્તિ	વ્યાકરણ	અર્થ
1		પુંo	માજાયો; સહોદર (2) કાકા, મામા, માસી, ફોઈ વગેરેનો દીકરો (3) કોઈ પણ માણસ માટે વિવેકયુક્ત સંબોધન

ક્રમાંક	વ્યુત્પત્તિ	વ્યાકરણ	અર્થ
1	[ સં. ભ્રાતૃ ]	पुं.	એક જ માનો દીકરો; માજાયો; બંધુ; સહોદર; સમાનોદર્ય; સોદર્ય; સગર્ભ્ય; સહજ. પૂર્વજ, અગ્રિય કે અગ્રીય, અગ્રજ એ મોટા ભાઈનાં નામ છે અને જઘન્યજ, કનિષ્ઠ, યવીયસ, અવરજ અને અનુજ એ નાના ભાઈનાં નામ છે. રૂઢિપ્રયોગ ૧. ભાઈ એવા ભોળા કે આપે ચડવા અને લઈ જાય ગોળા = ઠામ લે ત્યારે ઠીકરૂં આપનાર; સોય આપીને કોશ લઈ જાય એવું. ૨. ભાઈ કરતાં ભાઈબંધ વધે = સગાંસંબંધી કરતાં મિત્ર વધારે હિતકારી થઈ પડે. ૩. ભાઈ બાપા કરવા-ભાઈ સલામ કરવી = (૧) આજીજી કરવી; મનાવવું; કરગરવું; પંપાળવું; લડાવવું; નરમાશથી કહેવું; કાલાવાલા કરવા. (૨) પટાવીને કામ લેવું. ૪. ભાઈએ ભાગ પાડવા = બાપની મિલ્કતની તેના દીકરાઓમાં વહેંચણ થવી. ૫. ભાઈનાં છાજિયાંમાં બેન મણા ન રાખે = સૌ પોતાથી બનતું કરે જ. ૬. ભાઈનાં જેવાં મોસાળાં તેવાં બહેનનાં ગીત = જેવા સાથે તેવા થવું. ૭. ભાઈની ભલાઈ = અમસ્થું; સ્વાર્થ વગર. ૮. ભાઈનો સાળો = સ્ત્રીઓમાં વપરાતી એક ગાળ.
2		पुं.	કાકા, મામા, માસી તથા ફઇનો છોકરો.
3		पुं.	કોઈ પણ માણસ માટે વિવેકયુક્ત સંબોધન; જાતિના, ગામના અને સમવયના અજાણ્યા માણસને વિવેકથી સંબોધનનો ઉદ્ગાર.
4		पुं.	જાતિ, ભાવ સ્વભાવ, મિજાજ વગેરે બતાવવાને બીજા શબ્દની સાથે જોડાતો શબ્દ. જેમકે, ભાટભાઈ, વાણિયાભાઈ.
5		पुं.	પિતાને માટે વપરાતું સંબોધન.
6		पुं.	પ્રેમ; પ્રીતિ; મહોબત.
7		पुं.	રંગઢંગ; રીતભાત.
8		पुं.	લાડમાં, દરજ્જાની મોટાઇ બતાવવા અથવા માનાર્થે વપરાતો શબ્દ.
9		पुं.	વંશપરંપરાની મિલ્કતમાં હિત ધરાવતો માણસ.
10		पुं.	વિચાર.
11		पुं.	સ્નેહી; દોસ્ત; મિત્ર.
12		वि.	નામની આગળ કે પાછળ વપરાતું માનસૂચક વિશેષણ. જેમકે, શંકરભાઈ; ભાઈ અસફઅલી.

Support Us

Download APPS

Other Results :

Interactive Games

Play

Jumble Fumble

કહેવતના આડા અવળાં ગોઠવાયેલા શબ્દોને યોગ્ય ક્રમમાં ગોઠવી સાચી કહેવત અને તેનો અર્થ જણાવતી રમત એટલે જંબલ ફંબલ

Play

Whats My Spell

રમત રમતાં સાચી અને ખોટી જોડણીમાંથી સાચી જોડણીવાળા શબ્દની પસંદગી કરો શબ્દની જોડણી વિશેની માહિતી મેળવો.

Play

Ukhana

બાળપણમાં માણેલા અને હવે ભૂલાતં-વિસરાતાં જતાં જ્ઞાન વર્ધક કોયડાઓની રમત એટલે ઉખાણાં

Latest Ebook

બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ – ભાગ 8

‘બુદ્ધ અને તેમનો ધમ્મ’ ગ્રંથના આઠમાં અને અંતિમ ખંડમાં ‘મહામાનવ ગૌતમ બુદ્ધ’ના અદ્ભૂત અને અજોડ જીવનના મહત્ત્વના અંશોની ચર્ચા કરવામાં આવી છે.

બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ – ભાગ 7

બુદ્ધ અને તેમનો ધમ્મ’ ગ્રંથના આ સાતમાં ખંડમાં ત્રણ ભાગ છે. પ્રથમ ભાગમાં ‘મહાન પરિવ્રાજકની અંતિમ ચારિકા’ એટલે કે તથાગત બુદ્ધ સાથે સતત પરિભ્રમણ કરતા સહચારીઓ સાથે ફરી એકવારની મુલાકાત, બીજા ભાગમાં તથાગતે વૈશાલીથી વિદાય લીધી તે અને ત્રીજા ભાગમાં તથાગતે બનાવેલા ધમ્મને જ પોતાના ઉત્તરાધિકારી તરીકે સ્થાપે છે તે દૃશ્યો અંકિત થયાં છે. ટૂંકમાં બુદ્ધનાં જીવનના અંતિમ દિવસોની યાત્રાનો પરિપાક જોવા મળે […]

બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ – ભાગ 6

‘બુદ્ધના સમકાલીન’ એવા શીર્ષક હેઠળ આ છઠ્ઠા ખંડમાં બુદ્ધના સમયમાં જે રાજાઓ અને અન્ય લોકો હતા જે ધમ્મના અનુયાયી થયા. તેમનો અને બુદ્ધ વચ્ચે થયેલો સત્સંગ વીશે જાણકારી મળે છે.

Recent Blog

કારતક માસના તહેવારો (Festival of Kartik)

હિન્દુ ધર્મમાં મોટાભાગના તહેવારો (festival) સાથે કોઈને કોઈ કથા સંકળાયેલી જોવા મળે છે અને તે કારણે તહેવારનું ધાર્મિક મહત્ત્વ વધી જાય છે. For example, હાલમાં જ પ્રકાશનો તહેવાર દિવાળી(diwali)ની ઉજવણી થઈ. પરંતુ અષાઢ મહિનામાં આવતી દેવપોઢી અગિયારસથી લઈને કારતિક સુદ અગિયારસના રોજ આવતી દેવ ઊઠી અગિયારસ વચ્ચે મોટેભાગે યજ્ઞોપવીત સંસ્કાર, લગ્ન, દીક્ષાગ્રહણ, યજ્ઞ, ગૃહપ્રવેશ જેવા […]

Maitri shah

October 27 2025

માતૃભાષા અને રતિલાલ ચંદરયા (Ratilal Chandaria)

શીખવ્યા વગર જ જે આવડી જાય તે માતૃભાષા. કોઈપણ બાળક જન્મે અને થોડું ઘણું બોલવાનું શીખે ત્યારે એના મોંમાથી પહેલો શબ્દ નીકળે એ હોય છે મા અથવા મમ એટલે કે ખાવાનું. વળી આપણે બાળકને સૂવડાવવા માટે જે ગીત કે હાલરડાં ગાઈએ છીએ તે પણ આપણે ગુજરાતીમાં જ ગાઈએ છીએ અંગ્રેજી ગીતો નથી ગાતા. આમ બાળકને […]

Maitri shah

February 20 2024

ઓગણીસ કલ્યાણકો ધરાવતી પાંચ તીર્થંકરોની પરમ પાવન જન્મભૂમિ – અયોધ્યા (Ayodhya)

હિંદુ ધર્મ અને જૈન ધર્મનાં તાણાવાણા એકબીજા સાથે પ્રગાઢ રીતે સંકળાયેલા છે. રામજન્મભૂમિ (Ram Mandir) તરીકે અયોધ્યા (ayodhya) નગરી મહાતીર્થનું ગૌરવ પામી છે, તો એ જ રીતે જૈન ધર્મના ચોવીસ તીર્થંકરોમાંથી પાંચ-પાંચ તીર્થંકરોનો જન્મ આ અયોધ્યાની પાવન ભૂમિ પર થયો છે. જૈન ધર્મમાં ચોવીસ તીર્થંકરોમાંથી પાંચ-પાંચ તીર્થંકરોનાં કલ્યાણકો અહીં આવ્યાં છે. દરેક તીર્થંકરના જીવનની ચ્યવન(માતાના […]