ધર્મ વિરુદ્ધ કૃત્ય; દુષ્કૃત (2) બદદાનત; કપટ (લા.) (3) અણગમતી વ્યક્તિ (લા.) (4) પીડા; પંચાત; આપદા

અળગા રહેવા ઇચ્છીએ એવી અણગમતી વ્યક્તિ.

ક્ષયનો એ નામનો જીવાણુ.

દુષ્ટ માણસ; પાપી મનુષ્ય.

રાની અડદ.

વ્યભિચારી પુરુષ;વિષયી કે લંપટ માણસ.

અનિષ્ટ; અહિત; નુકસાન.

અશુભ અદૃષ્ટ ઉત્પન્ન કરનાર આચરણ; આ લોક તથા પરલોકમાં અશુભ ફળ આપનારૂં કર્મ; કર્તાનું અધ:પતન કરનારૂં કર્મ; ધર્મશાસ્ત્ર કે નીતિશાસ્ત્રમાં વખોડેલું આચરણ; અનાચાર; પાતક; અશુભ કાર્યથી બંધાતું અશુભ કર્મ. જૈનધર્મ પ્રમાણે અઢાર પાપ ગણાય છે: જીવહિંસા, જૂઠું બોલવું, ચોરી, વિષય સેવવો, પરિગ્રહ, ક્રોધ, અહંકાર, કપટ, લોભ, રાગ, દ્વેશ, કલહ, કોઈ ઉપર આળ ચડાવવું, ચાડી, પારકી નિંદા, રતિઅરતિ, માયામોસો અને કુગુરુ, કુદેવ તથા કુધર્મની આસ્થારૂપ શલ્ય. હિંસા, અસત્ય, ચોરી, અવ્રત વગેરેના અશુભ ભાવ તે ભાવપાપ છે અને તેના નિમિત્તે જડની શક્તિથી પરમાણુઓનો જથ્થો સ્વયં બંધાય તે દ્રવ્યપાપ છે. કઠોર વાણી, મિથ્યા વચન, સર્વ પ્રકારની ચાડી અને નિષ્પ્રયોજન વાર્તા એ ચાર વાણીનાં પાપ મનાય છે. નહિ કરવા જોગ કામ કરવું એ જેમ પાપ છે, તેમ કરવા જોગ કામ ન કરવું તે પણ પાપ છે. પાપનું ફળ પતન અને દુ:ખ છે. તે કર્તાનું અનેક જન્મોમાં અહિત કરે છે. પાપીનો સંસર્ગ કરનાર પણ પાપનો ભાગીદાર તથા દુ:ખનો અધિકારી થાય છે. પ્રાયશ્ર્ચિત્ત અને પાપનું ફળ ભોગવવું એ બે ઉપાયોથી પાપની નિવૃત્તિ માનવામાં આવે છે. આ ઉપાયોથી તેના સંસ્કાર સારી રીતે ક્ષીણ ન થાય તો તે મરણ બાદ કર્તાને નરક અને જન્માંતરમાં અનેક પ્રકારના રોગ, શોક વગેરે અનુભવાવે છે. મનુસ્મૃતિમાં જણાવ્યું છે કે, સમાજ આગળ પોતાનાં પાપ પ્રકાશવાથી તથા તેને માટે અનુતાપ કરવાથી તે નાશ પામે છે.

ઈશ્વરી નિયમ તોડવો તે.

કઠણાઈ; મુશ્કેલી; સંકટ.

કોઈ કલેશદાયક કાર્ય કે વિષય; ઝંઝટ; જંજાળ.

જે કાર્ય કરતી વખતે શંકા, લજ્જા, ભય ઉત્પન્ન થાય તેવું કાર્ય.

દુષ્કૃત; નઠારૂં કામ; દુરિત; કિલ્બિષ; કલ્મષ; અધર્મ; બદકામ; અધર્મનું કામ; ધર્મ વિરુદ્ધનું કૃત્ય; પાતક.

દુષ્ટ વાસના; પ્રપંચ; કપટ; પાપબુદ્ધિ.

દુ:ખ.

દોષ; ગુનો; અપરાધ; તકસીર.

ધર્મશાસ્ત્રની આજ્ઞાનું ઉલ્લંઘન; અધર્મ કરવો તે.

( વેદાંત ) નિષિદ્ધ કર્મ કરવાથી મળતું ફળ.

( જ્યોતિષ ) પાપગ્રહ; ક્રૂર ગ્રહ; અશુભ ગ્રહ.

બીજાનું ધન અન્યાયથી ગ્રહણ કરવાની ઇચ્છા, મનમાં હિંસા, દગો આદિ અનિષ્ટ કરવાની ઇચ્છા, પરલોક નથી, દેહ જ આત્મા છે વગેરે મિથ્યા આગ્રહ કે મનમાં રહેલી ભાવના.

મલિનતા.

લક્ષ્ય ચૂકવું તે.

શંકુ.

હત્યા; હિંસા; પ્રાણીને મારવું તે.

અધર્મી; પાપી.

અશુભ; અમંગળ; દુ:ખદ.

દુષ્ટ; બદમાશ; દુરાચારી; નીચ; હલકું.

નિંદવા જેવું; ગર્હ્ય.

પાપવાળું; પાપી; દુષ્કર્મવાળું.

પીડા કરનાર; નુકસાન કરનાર.