ચરણ

Home » Gujarati to Gujarati Translation » ચરણ

વ્યાકરણ :

ન○

વ્યુત્પત્તિ :

અર્થ :

ફરવું એ. (૨) ચરવાની જગ્યા, ગોચર. (૩) ચરવાનો પદાર્થ, ઘાસચારો

Showing Results from :

ક્રમાંક	વ્યુત્પત્તિ	વ્યાકરણ	અર્થ
1		ન○	ફરવું એ. (૨) ચરવાની જગ્યા, ગોચર. (૩) ચરવાનો પદાર્થ, ઘાસચારો
2		પું○, ન○	પગ, ટાંગો, ટાંગ. (૨) પદ્યના શ્લોક કે કડીનો ચારમાંનો પ્રત્યેક પાદ, તૂક. (૩) ચોથો ભાગ, ‘કૉડ્રન્ટ.’ (ગ.) (૪) શાળા (સ્કૂલ) (ર○વા○)

ક્રમાંક	વ્યુત્પત્તિ	વ્યાકરણ	અર્થ
1		પુંo, નo	પગ (2) તૂક; કડી (કવિતાની) (3) ચોથો ભાગ; ચોથિયું; કૉડ્રંટ (ગ.) (4) (ઢોર) ચરવું તે કે ચારો યા ચરો

ક્રમાંક	વ્યુત્પત્તિ	વ્યાકરણ	અર્થ
1	[ સં. ચર્ ( ફરવું ) ]	पुं.	અકબરના વખતનો ચાંદીનો એક ચોખૂણ સિક્કો. તે જલાલી રૂપિયાના ૧/૪ ની બરાબર હતો.
2		पुं.	એ નામનો એક દેશ.
3		पुं.	( પિંગળ ) એ નામનો એક માત્રામેળ છંદ. તેના દરેક ચરણમાં ૯ માત્રા હોય છે. ઉપયોગ છ ઉપર ત્રણ વિષે અંત સગણ દીસે, નવ કલ પદ ધરો ચરણ જાતિ કરો. તાલ પ્રથમ પરે સાત ઉપર કરે, એમ તાલ ધરે ચરણ ઉપર ખરે. – રણપિંગળ
4	[ સં. ]	पुं.	કાવ્ય કે શ્લોકનો એક ભાગ; શ્લોકનો ચોથો ભાગ; પાદ; પદ; ટૂક. ચરણનો મૂળ અર્થ પગ થાય છે. પણ તેનો અર્થ પા પણ થાય છે. અગાઉ ખેતીવાડી ઉપર જ્યારે ગુજરાન ચલાવતા ત્યારે ગાય વગેરે ચોપગાં જાનવરથી બહુ જ પરિચય હતો. તે વખતે પાદ,પગ કે ચરણ શબ્દ ગાયના ચાર પગ પૈકીના એક પગ માટે વપરાતો. તે ઉપરથી છેવટે ચાર પૈકીનું એક એટલે પા એવો અર્થ થયો. શ્લોકમાં કે કાવ્યમાં પાદ, પગ કે ચરણનો અર્થ એ જ રીતે થાય છે.
5		पुं.	ચીજ કે વસ્તુનો ચોથો ભાગ; હરકોઇ ચોથો ભાગ; પા.
6		पुं.	દાસ અથવા નોકરની માફક તહેનાતમાં રહીને અનુભવ લેવો તે.
7		पुं.	પગ; ટાંટિયો. રૂઢિપ્રયોગ ૧. ચરણ ધરીને બેસવું = (૧) શરણે જઈ રહેવું; કોઇના ઉપર આધાર રાખવો. (૨) ભક્તિ કરવી; સેવા કરવી. ૨. ચરણ સેવવા = (૧) આધાર રાખવો. (૨) ચરણની પૂજા કરવી; ભક્તિ કરવી; સેવા કરવી. (૩) તાબેદાર થઇ રહેવું. ૩. ચરણની રજ = પગે વળગેલી રજ જેવું તુચ્છ; હલકું; ગણતરીમાં ન હોય એવું. ૪. ચરણે ધરવું = સોંપવું. ૫. ચરણે પડવું-લાગવું = (૧) પગે લાગવું; દંડવત કરવા. (૨) શરણે જવું.
8		पुं.	મોટા માણસનો સંગ.
9		पुं.	વેદની એક શાખા; વેદના અમુક ભાગરૂપ શાખા.
10		पुं.	સ્તંભ.
11		न.	અનુષ્ટાન; આચરણ.
12		न.	કવિતાની કડી.
13		न.	ગોત્ર.
14		न.	ગૌચર; બીડ; ચરવાનું સ્થાન.
15		न.	ચરવાની વસ્તુ; ભક્ષણ.
16		न.	ચરવું તે.
17		न.	ચારણ.
18		न.	ચારની સંજ્ઞા.
19		न.	જોડો.
20		न.	કરવાનું સ્થળ.
21		न.	મૂળ.
22		न.	રહેણીકરણી; આચાર.
23		न.	વિહાર; ગમન.
24		न.	વૈદિક કાળની કેળવણી આપનારી સંસ્થા; વિદ્યા પરિષદ.
25		न.	શાળા; સ્કૂલ.
26		न.	સૂર્યનું કિરણ.
27		न.	સેવન.

Other Results :

Interactive Games

Jumble Fumble

કહેવતના આડા અવળાં ગોઠવાયેલા શબ્દોને યોગ્ય ક્રમમાં ગોઠવી સાચી કહેવત અને તેનો અર્થ જણાવતી રમત એટલે જંબલ ફંબલ

General Knowledge Quiz

સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાની તૈયારીમાં મદદરૂપ થતી, સામાન્ય જ્ઞાન વધારતી અને અબાલ-વૃદ્ધ સૌને રમવી પસંદ રમત એટલે જનરલ નોલેજ ક્વિઝ.

Ukhana

બાળપણમાં માણેલા અને હવે ભૂલાતં-વિસરાતાં જતાં જ્ઞાન વર્ધક કોયડાઓની રમત એટલે ઉખાણાં

Latest Ebook

બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ – ભાગ 7

બુદ્ધ અને તેમનો ધમ્મ’ ગ્રંથના આ સાતમાં ખંડમાં ત્રણ ભાગ છે. પ્રથમ ભાગમાં ‘મહાન પરિવ્રાજકની અંતિમ ચારિકા’ એટલે કે તથાગત બુદ્ધ સાથે સતત પરિભ્રમણ કરતા સહચારીઓ સાથે ફરી એકવારની મુલાકાત, બીજા ભાગમાં તથાગતે વૈશાલીથી વિદાય લીધી તે અને ત્રીજા ભાગમાં તથાગતે બનાવેલા ધમ્મને જ પોતાના ઉત્તરાધિકારી તરીકે સ્થાપે છે તે દૃશ્યો અંકિત થયાં છે. ટૂંકમાં બુદ્ધનાં જીવનના અંતિમ દિવસોની યાત્રાનો પરિપાક જોવા મળે […]

બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ – ભાગ 6

‘બુદ્ધના સમકાલીન’ એવા શીર્ષક હેઠળ આ છઠ્ઠા ખંડમાં બુદ્ધના સમયમાં જે રાજાઓ અને અન્ય લોકો હતા જે ધમ્મના અનુયાયી થયા. તેમનો અને બુદ્ધ વચ્ચે થયેલો સત્સંગ વીશે જાણકારી મળે છે.

બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ – ભાગ 5

દુનિયાનો એક માત્ર ‘ભીખ્ખુસંઘ’ કેવી રીતે એકસૂત્રતાને તાંતણે બંધાઈને કાળના પ્રવાહમાં અડીખમ ઊભો છે તેની અત્યંત સરળ શૈલીમાં તથાગત બુદ્ધે કરેલી દેશના સમાવતો મૂલ્યવાન ગ્રંથ એટલે બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ.

Recent Blog

કારતક માસના તહેવારો (Festival of Kartik)

હિન્દુ ધર્મમાં મોટાભાગના તહેવારો (festival) સાથે કોઈને કોઈ કથા સંકળાયેલી જોવા મળે છે અને તે કારણે તહેવારનું ધાર્મિક મહત્ત્વ વધી જાય છે. For example, હાલમાં જ પ્રકાશનો તહેવાર દિવાળી(diwali)ની ઉજવણી થઈ. પરંતુ અષાઢ મહિનામાં આવતી દેવપોઢી અગિયારસથી લઈને કારતિક સુદ અગિયારસના રોજ આવતી દેવ ઊઠી અગિયારસ વચ્ચે મોટેભાગે યજ્ઞોપવીત સંસ્કાર, લગ્ન, દીક્ષાગ્રહણ, યજ્ઞ, ગૃહપ્રવેશ જેવા […]

Maitri shah

October 27 2025

માતૃભાષા અને રતિલાલ ચંદરયા (Ratilal Chandaria)

શીખવ્યા વગર જ જે આવડી જાય તે માતૃભાષા. કોઈપણ બાળક જન્મે અને થોડું ઘણું બોલવાનું શીખે ત્યારે એના મોંમાથી પહેલો શબ્દ નીકળે એ હોય છે મા અથવા મમ એટલે કે ખાવાનું. વળી આપણે બાળકને સૂવડાવવા માટે જે ગીત કે હાલરડાં ગાઈએ છીએ તે પણ આપણે ગુજરાતીમાં જ ગાઈએ છીએ અંગ્રેજી ગીતો નથી ગાતા. આમ બાળકને […]

Maitri shah

February 20 2024

ઓગણીસ કલ્યાણકો ધરાવતી પાંચ તીર્થંકરોની પરમ પાવન જન્મભૂમિ – અયોધ્યા (Ayodhya)

હિંદુ ધર્મ અને જૈન ધર્મનાં તાણાવાણા એકબીજા સાથે પ્રગાઢ રીતે સંકળાયેલા છે. રામજન્મભૂમિ (Ram Mandir) તરીકે અયોધ્યા (ayodhya) નગરી મહાતીર્થનું ગૌરવ પામી છે, તો એ જ રીતે જૈન ધર્મના ચોવીસ તીર્થંકરોમાંથી પાંચ-પાંચ તીર્થંકરોનો જન્મ આ અયોધ્યાની પાવન ભૂમિ પર થયો છે. જૈન ધર્મમાં ચોવીસ તીર્થંકરોમાંથી પાંચ-પાંચ તીર્થંકરોનાં કલ્યાણકો અહીં આવ્યાં છે. દરેક તીર્થંકરના જીવનની ચ્યવન(માતાના […]